Tarih 25 Aralık olduğunda, dünya bazen bir diktatörün kurşun sesleriyle sarsılır, bazen de bir bayrağın direkten inişiyle koca bir ideolojinin çöküşüne şahitlik eder. Bugün, hem bir devrin kapandığı hem de yeni bir dünyanın kapılarının aralandığı gündür.
1. Bir Devrin Sonu: Sovyetler Birliği’nin Dağılması (1991)
25 Aralık 1991 akşamı saatler 19:32’yi gösterdiğinde, Kremlin’in tepesinde 74 yıldır dalgalanan orak-çekiçli kızıl bayrak, son kez aşağı indirildi. Mihail Gorbaçov, canlı yayında istifa ettiğini açıkladı ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) resmen tarihe karıştı.
Neden Sensasyonel?
Bu sadece bir devletin yıkılışı değil, Soğuk Savaş’ın bitişi ve dünyanın tek kutuplu bir düzene geçişiydi. Nükleer füzelerin kontrolü bir gecede el değiştirdi, haritalar yeniden çizildi ve milyonlarca insanın hayatı bir imza ile değişti. Gorbaçov’un veda konuşması sırasında elindeki kalemin mürekkebinin bitmesi ve Amerikan kanalından kalem ödünç alması, koca bir imparatorluğun ne kadar “tükenmiş” olduğunun ironik ve trajik bir simgesi olarak tarihe geçti. 25 Aralık, ideolojik bir devin sessizce yere serildiği gündür.
2. Kanla Yazılan Destan: Gaziantep’in Kurtuluşu (1921)
Türk milleti için 25 Aralık, bir haysiyet mücadelesinin zaferle taçlandığı gündür. Fransız işgaline karşı 11 ay boyunca açlık, susuzluk ve cephanesizlik içinde direnen Antep halkı, tam 104 yıl önce bugün bağımsızlığına kavuştu.
Haber Değeri Yüksek Detaylar:
Antep savunması, sıradan bir askeri başarı değildir. Şahin Bey’in “Düşman arabaları cesedimi çiğnemeden Antep’e giremez” feryadıyla başlayan bu direniş, 6317 şehit verilerek kazanıldı. 25 Aralık 1921’de Fransız birlikleri şehri terk ederken, geride harabeye dönmüş ama ruhu diz çökmemiş bir “Gazi” şehir bıraktılar. Bir öğretmen ve baba olarak bu tarihi okumak, bir şehrin sadece taşlardan değil, insanların sarsılmaz iradesinden inşa edildiğini anlamaktır. Antep, o gün Türkiye’nin kurtuluş meşalesini en yükseğe taşıyan el olmuştur.
3. Noel Gününde Bir İnfaz: Çavuşesku’nun Sonu (1989)
25 Aralık 1989 günü Romanya’da yaşananlar, dünya televizyon tarihindeki en sansasyonel görüntülerden birine sahne oldu. Ülkeyi 24 yıl boyunca demir yumrukla yöneten diktatör Nikolay Çavuşesku ve eşi Elena, alelacele kurulan bir askeri mahkemede yargılandı ve sadece birkaç dakika içinde kurşuna dizilerek idam edildi.
Sarsıcı Gerçek:
İnfaz görüntüleri dünyaya servis edildiğinde yer yerinden oynadı. Bir halkın öfkesinin, en sarsılmaz görünen koltukları bile nasıl bir Noel sabahında yerle bir edebileceğinin en kanlı örneğiydi bu. 25 Aralık, Romanya için bir diktatörlükten kurtuluşun, dünya için ise otoriter rejimlerin kırılganlığının kanıtlandığı gün oldu.
4. Bilimin Miladı: Isaac Newton’ın Doğumu (1642)
Eğer bugün uçaklara biniyor, köprüler inşa ediyor veya gezegenlerin hareketini hesaplayabiliyorsak, bunu 25 Aralık 1642’de doğan o prematüre bebeğe borçluyuz. Isaac Newton, modern bilimin kurucusu olarak dünyaya geldi.
Matematiksel Bir Perspektif:
Newton, sadece yerçekimini bulmadı; matematiği evrenin diline dönüştürdü. Onun geliştirdiği Diferansiyel ve İntegral hesaplar ($Calculus$), bugün mühendisliğin ve fiziğin temelidir. Newton’un hareket yasaları olan:
- Eylemsizlik İlkesi
- Dinamiğin Temel Prensibi ($F = m \cdot a$)
- Etki-Tepki Prensibitarihin en net ve sarsılmaz kurallarıdır. O, “hayatı netleme” işini matematiksel formüllerle başlatan kişidir. Elmanın düşmesi bir efsane olabilir ama Newton’un 25 Aralık’ta başlayan yaşamı gerçek bir devrimdir.
5. İkinci Adam’ın Vedası: İsmet İnönü’nün Ölümü (1973)
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu kadrosunun en önemli isimlerinden, Lozan kahramanı ve ikinci Cumhurbaşkanımız İsmet İnönü, 25 Aralık 1973 günü 89 yaşında hayata gözlerini yumdu.
Tarihsel Önemi:
İnönü’nün ölümü, Türkiye’de bir devrin fiilen kapanması demekti. II. Dünya Savaşı’nın yıkımından ülkeyi koruyan, çok partili hayata geçişin mimarı olan “Milli Şef”in vedası, milyonları yasa boğdu. 25 Aralık, Türkiye’nin hem askeri hem siyasi hafızasının en büyük çınarlarından birinin devrildiği gündür.
Google Sorgularına Dayalı Soru-Cevap Bölümü
Soru: SSCB neden tam 25 Aralık’ta dağıldı?
Cevap: Bu tarih sembolik bir tercihti. Gorbaçov, Batı dünyasının Noel’i kutladığı ve dikkatlerin o yöne kaydığı bir anı seçerek, olası bir kaosu veya son dakika darbe girişimini engellemek istemiş olabilir.
Soru: Gaziantep savunması kaç gün sürdü?
Cevap: Antep savunması tam 11 ay (335 gün) sürmüştür. Şehir halkı bu süre zarfında dışarıdan neredeyse hiç yardım almadan, kendi imkanlarıyla direnmiştir.
Soru: Newton aynı zamanda bir ilahiyatçı mıydı?
Cevap: Evet, Newton vaktinin büyük bir kısmını İncil üzerine çalışmalar yapmaya ve simya araştırmalarına adamıştır. Hatta onun için “Bilim çağının ilki değil, büyücülerin sonuncusuydu” denilir.
🖼️ Görsel Analiz: Yazının Hikayesi
25 Aralık: Bir Süper Gücün İntiharı, Gaziantep’in Şahlanışı ve Elmanın Düştüğü Gün
